ترس و اضطراب عامل شكست در كنكور

 

 

 

هر چه به روز موعود و برگزاري ماراتن نفسگير كنكور نزديك مي شود ، اضطراب و استرس همه وجودش را بيشتر فرا مي گيرد . صداي پدر كه به او گفته است اگر قبول نشود بايد به خانه بخت برود ، لحظه اي از گوشش بيرون نمي رود .
هر چه به روز موعود و برگزاري ماراتن نفسگير كنكور نزديك مي شود ، اضطراب و استرس همه وجودش را بيشتر فرا مي گيرد . صداي پدر كه به او گفته است اگر قبول نشود بايد به خانه بخت برود ، لحظه اي از گوشش بيرون نمي رود . از آن طرف خانواده پسر سمج همسايه كه به خواستگاري اش آمده ، هر روز پاشنه در خانه را از جا در مي آورند و او براي رهايي از يك ازدواج تحميلي فقط يك بهانه دارد : " مي خواهم به دانشگاه بروم " ...


آزمون سراسري دانشگاهها كه از ۹ تا ۱۱ تيرماه برگزار مي شود براي بسياري از جوانان تداعي كننده فشار عصبي نگراني و اضطراب است هر سال حدود ۲ ميليون نفر در آزمون سراسري دانشگاههاي دولتي شركت مي كنند كه از اين تعداد قريب به يكصدو پنجاه هزار نفر انتخاب شدگان نهايي خواهند بود و حدود يك ميليون و هفتصد هزار نفر مردود مي شوند، اين در حالي است كه تعداد كثيري در نهايت بايد خانه نشين شده و بسياري از روياها و آرزوهاي شيرين خود را از بين ببرند.
امسال نيز همچون سالهاي گذشته صدها هزار داوطلب براي ورود به دانشگاههاي ايران در آزموني سراسري شركت مي كنند آزموني كه بيش از چند ساعت به طول نمي انجامد اما سايه آن ماهها و حتي سالها بر زندگي و فعاليتهاي بسياري از جوانان ايراني و خانواده هاي آنان سايه مي افكند .
  
آزمون سراسري دانشگاهها در حالي به يكي از بزرگترين رويدادهاي زندگي جوانان ايران تبديل شده است كه شمار زيادي از دانش آموختگان دانشگاهي در اين كشور دچار مشكل بيكاري يا كمبود امكان كار در زمينه تخصص خود هستند .
  
در حالي كه در بسياري از كشورهاي غربي دانشگاهها و مراكز آموزش عالي با شگردهاي تبليغاتي خاص براي جلب دانشجو اقدام مي كنند ، در ايران هر سال درهاي دانشگاه به روي صدها هزار نفر جوان بسته مي ماند و تنها عده اي معدود اجازه ورود به دانشگاه را پيدا مي كنند .
  
امروزه ورود به دانشگاه يكي از دغدغه هاي اصلي جوانان محسوب مي شود و اين در حالي است كه اين معضل از دير باز و از ابتداي دوران تحصيل همراه ما بوده است ، اما به طور حتم آنچه كه امروز جوانان را به ادامه تحصيل وادار مي كند از يكسو فشار والدين و از سوي ديگر گرفتن مدركي دهان پر كن است .
  
كنكور يكي از معضلات جامعه امروز ماست كه با نزديك شدن به زمان برگزاري آن ، اين معضل بيش از پيش خود نمايي مي كند كنكور براي همه ما واژه اي آشناست ، همه كساني كه در اين آزمون نفسگير شركت كرده اند ، به هيچ وجه آن روز را فراموش نمي كنند.
  
  
كنكور امروزه به عنوان يك منبع اضطراب زا تلقي مي شود و فشارهاي رواني كه جامعه ، خانواده و و محيط به دانش آموزان وارد مي كند مانع از اين مي شود كه جوان تمام قواي خود را براي رسيدن به موفقيت به كار گيرد.
  
افزايش چشمگير متقاضيان طي چند سال اخير نشان مي دهد كه اكثر جوانان تامين آينده خود و داشتن زندگي ايده آل را تنها در گروي ادامه تحصيل در دانشگاه مي دانند و اكثر آنان با اين نوع طرز فكر اقدام به شركت در كنكور مي كنند.
  
با وجود اينكه بارها از سوي مسوولان و روانشناسان اعلام شده است ۴۰ درصد جوانان دچار سطوحي از افسردگي هستند كه علت عمده آن نيز كنكور محسوب مي شود اما كماكان والدين كه نقش مهمي در از بين رفتن استرس و اضطراب در جوانان را دارند از فشارهاي خود مبني بر قبولي فرزند خود در كنكور دست بر دار نيستند و نسبت به اثرات نامطلوب رفتار خود بي اعتنا هستند.
  
وي تصريح مي كند : دانش آموزان بايد برخي از مسائل روحي و رواني همچون اضطراب و افسردگي را بشناسند تا بتوانند با آنها مقابله كنند زيرا اين موارد در صورتي كه شديد باشد مانع عملكرد طبيعي و مثبت آنان خواهد شد .
  
يك روانشناس در گفتگو با خبرنگار اجتماعي خبرگزاري مهر در خصوص استرس و اضطراب ناشي از كنكور مي گويد : مدارس در اين رقابت شكننده و خرد كننده مرتبا به حجم مطالب آموختني اضافه مي كنند تا به خواست خانواده ها پاسخ دهند در حالي كه به طور حتم حجم مطالب درسي مي تواند تاثير منفي بر يادگيري و موفقيت دانش آموزان به خصوص براي شركت در آزمون كنكور وارد كند . 
  
دكتر مسعود جان بزرگي در ادامه مي گويد : اضطراب و نگراني در امتحان كنكور تا حدودي نوعي واكنش طبيعي تلقي مي شود و اين حالتي است كه اكثر قشر جوان كه خود را براي امتحان كنكور آماده مي كنند با آن مواجه هستند و حتي از بين بردن چنين حالتي در برخي افراد تا حدودي غير ممكن است .
  
وي ادامه مي دهد : متاسفانه اكثر جوانان با اين تصور كه صد درصد سووالات را بايد پاسخ دهند به سرجلسه امتحان مي روند در حالي كه اين امر به نوعي ايجاد اضطراب شديد در فرد مي كند .
  
مشكلات روحي و رواني داوطلبان كنكور را تهديد مي كند
  
يك روانشناس ديگر نيز در اين خصوص با اشاره به اينكه عدم پذيرفته شدن در كنكور نشانه بي استعداد بودن وهمچنين كم مطالعه كردن دانش آموزان نيست ، مي گويد : هر ساله تعداد زيادي از دانش آموزان وجوانان دركنكور هاي مختلف شركت مي كنند كه قطعا به دليل ظرفيت كم پذيرش تمام آنها نمي توانند قبول شوند وتنها ۱۰ تا ۱۵ درصد داوطلبان پذيرفته مي شوند.
  
دكترعلي ميرزا بيگي مي افزايد : كنكور يك رقابت تنگاتنگ بين داوطلبان است وتنها يك دهم درصد نيز مي تواند در قبولي شركت كنندگان موثر باشد و داوطلبان بايد اين احتمال را داده وآمادگي ذهني داشته باشند كه ممكن در كنكور پذيرفته نشوند در اين صورت راحت تر با واقعيت روبرو خواهند شد.
  
اين روانشناس تاكيد مي كند : از آنجا كه افرادي كه مجاز به ورود به دانشگاه نمي شوند ، با سرزنشهاي والدين خود نيز روبرو هستند، طبيعتا دچار مشكلات و چالشهايي شده و با انواعي از اضطرابها و فشارهاي اجتماعي و خانوادگي روبرو خواهند شد وبراساس آمارهاي ارايه شده هرساله تعداد زيادي از قبول نشدگان در دانشگاهها براثر بحرانهاي روحي ايجاد شده به كلينيك هاي مشاوره مراجعه مي كنند.
  
 ميرزا بيگي به نقش موثر والدين در اين زمينه اشاره مي كند و مي افزايد :فرد پذيرفته نشده در كنكور خود به اندازه كافي دچار ناراحتي وافسردگي است بنابراين والدين نبايد با سرزنش و تحقيرهاي خود اين ناراحتي ها را دو چندان كنند وتنها با دادن اميد به آينده و ايجاد محيط گرم وصميمي مي توانند از ناراحتي آنها بكاهند.
   
والدين محيطي آرام براي فرزندان خود فراهم كنند
  
معاون اجرايي سازمان سنجش آموزش كشور نيز با توجه به زمان كوتاهي كه به روز برگزاري كنكور باقي است از خانواده ها مي خواهد كه محيط امن وآرامي در خانه ايجاد كنند وازاقداماتي كه ايجاد اضطراب ونگراني و ايجاد استرس در داوطلبان مي كند بپرهيزند
دكتر حسين توكلي مي افزايد : درفرصت باقي مانده به داوطلبان توصيه مي شود به خدا توكل كرده ودرسهايي كه مطالعه كرده اند را مجدد مرور نمايند ودر مدت زمان محدودي كه به روز آموزن باقي است ، نبايد مطالعه درس جديدي را آغاز كنند چراكه در يادگيري آنها اختلال ايجاد مي كند.
وي مي گويد : سووالات امتحاني دقيقا از كتب درسي كه در دفتر چه راهنماي آزمون آمده طراحي مي شود و داوطلبان نبايد نگران نوع سئوالات طرح شده باشند .


توكلي ادامه مي دهد : داوطلبان با در نظر گرفتن وقتي مشخص ، تستهاي سال گذشته را مرور وپاسخ دهند ودر آخر نيز سووالات را تصحيح كرده در اين صورت اشكالات آنها معلوم مي شود و مي توانند در رفع آنها تلاش كنند.
معاون اجرايي سازمان سنجش آموزش كشور در پايان خاطر نشان كرد : داوطلبان سعي كنند آرامش خود را حفظ كرده و اضطراب نداشته باشند وبه مسايل وشايعه هايي كه در بيرون در مورد كنكور وجود دارد توجه نكنند وبدانند كه به اندازه تلاش وزحمت خود نتيجه مي گيرند ، ضمن آنكه كنكور پايان راه نيست و رسيدن به باغ خوشبختي درهاي فراوان ديگري هم دارد